Որսկան Ֆեդոտի մասին հեքիաթ

[Artak]

Լեոնիդ Ֆիլատով
"Որսկան Ֆեդոտի մասին հեքիաթ"

[antuni]

C еще большим опозданием, но - отвечу: Спасибо за оценку, Артак джан! Я бы тоже хотел хоть один день, но чувствовать себя настоящим писателем, даже если к вечеру грозило разоблачение...

[antuni]

Пока не научусь уловливать "колею" ваших обсуждений в других темах, о себе буду напоминать в этой. Уж не обессудьте. (Хотя, считать меня тщеславым можете и будете правы.)
Последний мой перевод


Я запомню тебя, чтоб найти через сотни лет

Я запомню тебя, чтоб найти через сотни лет
Чтоб когда-нибудь вместе камин растопить стихами
С головой завернуться в коричневый мягкий плед
И заполнить разлуку известными нам штрихами

Я запомню тебя, чтоб при встрече тепло обнять
Чтоб насквозь пропитаться твоей пеленой прохлады
Чтоб за все эти годы друг друга простить… понять
Чтобы взять кочергу и собрать угольки баллады

Я запомню тебя, чтоб при встрече легко солгать:
«Я совсем не скучал в этом обществе светских пташек
И вообще, ты прости, мне к другой пора убегать»
А в ответ: «Посмотри! Изумительна роспись чашек»

Я запомню тебя, чтоб больнее было терять
Чтоб кому-то сказать: «Извини, я влюблен в другую»
Чтобы ночью тайком целовать золотую прядь
И отчаянно - больно унизить тебя нагую…

(c) Саша Бес



Ես քո պատկերը կմտապահեմ.

թարգմ. Ս. Առաքելյանի.


Ես քո պատկերը կմտապահեմ անվերջ ու հավետ,
Որ մոխիր դառած օջախը վառվի կրքով մեր անսանձ.
Որ ծածկոցի տակ, ասես՝ քո տաքուկ ծոցում ծվարեմ
Ու հիշեմ ցավով բաժանումը մեր. վիշտ, խանդ ու կասկած:

Ես քո պատկերը կմտապահեմ՝ որ գգվենք մենք ջերմ.
Որ ես եղյամիդ գերող սառնությամբ ներծծվեմ իսպառ.
Որ բաժան ապրած, այսինքն՝ չապրա՛ծ օրերը հիշենք,
Մեղանչենք, ներենք, նաև՝ զրուցենք ժպիտով անբառ:

Կմտապահեմ պատկերդ, որ քեզ ես ստե՛մ նաև.
"Գեղուհի կանայք գի՜րկս են նետվել ամենքին ի տես..."
"...Աշխարհիկ տիկնանց ջոկատնե՜ր եմ ես ամբողջ հմայել..."
Իսկ դու՝ "Թասի այս նախշը ձեռաներկ՝ հրա՜շք է ասես..."

Կմտապահեմ, որ թե կորցնեմ՝ ցավից մղկտամ.
Որ օտար գրկից՝ ճչամ. "...ների՜ր ինձ... Ես քե՛զ եմ սիրում..."
Որ գիշե՜րն ի լույս շունչս ոսկեզոծ ծամերին քո տամ,
Անողոք լլկեմ մարմինդ՝ հանց մի հուսահատ արու...

[antuni]

Доброй ночи всем, друзья! Я у вас не был с незапамятных времен. Не смотря на это, правильный порол набрал со второй попытки.
Хочу представить на ваш суд два перевода, которые на мой взгляд удались, из ряда тех вещей, которые перевел за время моего отсутствия в Меронке. Так как оба стихотворения малоизвестны - привожу текст оригинала тоже.

На звёздном небе погасло солнце,
Бросали тучи тень на оконце,
Стекали глыбы, струились камни,
И в сети рыбы стремились сами.
Никто не видел, как вышел месяц,
Никто не слышал призывных песен.
И мокрый дождик упал на крышу,
И был художник водой насыщен.
Смотрел художник в пустую банку,
Смотрел и видел цветные пятна.
Менялись пятна, смыкались веки,
Никто не помнил о человеке.

Он спал и видел свой сон приятный
Хотел вернуться туда, обратно,
Где в синем небе сияло солнце,
Бросали тучи град на оконце,
Сверкали камни, вздымались глыбы,
Из сети в море стремились рыбы.
И все смотрели, как всходит месяц,
Ловили звуки призывных песен.
И звонкий лучик упал на крышу,
И был художник огнём насыщен.
Сидел художник на важной встрече,
Сидел и слушал пустые речи.
Сменялись речи, смыкались веки.
Никто не помнил о человеке.

Он спал и видел свой сон приятный,
Хотел вернуться туда, обратно,
Где в мутном небе мерцает солнце,
Бросает ветер пыль на оконце,
Пылают глыбы, крошатся камни,
Всплывают рыбы вверх животами.
И все боятся, что выйдет месяц,
Забыты звуки весёлых песен.
И мёртвый голубь упал на крышу,
И был художник войной насыщен.
Стрелял художник из автомата
И видел в прорезь родного брата…
Струились слёзы, смыкались веки.
Никто не помнил о человеке.


Он спал и видел свой сон приятный,
Мечтал вернуться туда, обратно,
Где в белом небе повисло солнце,
На мир спокойно глядят оконца,
Надёжно в стены кладутся камни,
Летают птицы под облаками.
И тихо в воду глядится месяц,
И льются звуки хороших песен,
Под вечер сами сомкнутся веки,
И кто-то вспомнит о человеке

автор - пользователь "Алексий" из форума "Вардананк"



***
թարգմ. Ս. Առաքելյանի.

Արեգն է հանգել երկնքում մթին,
Ամպըն է թխպոտ ձայնում խենթ բքին.
Քամուց ճկվում են ծառերը անկամ.
Ձուկը՝ կամավոր ընկնում է ուռկան:
Դեպ լույս ընթանալ ոչ ոք չի ուզում,
Մեղեդին երգի էլ սիրտ չի հուզում...
Անձրևը կաթ-կաթ տանիքը թակեց,
Նկարչի մտոց կծիկը քակեց,
Խորհերին նրա տվեց լուռ ընթացք.
"Արարա՜ծ աստծո, քրտնաթոր, հև, թաց
Ո՞ւր ես սողոսկում անբիրտ, չորեքթաթ:
Երախդ՝ միշտ բաց, սիրտդ՝ նենգոտ, փակ
Հարա՜յ ես գցել, իրա՜ր ես անցել
Քո "մարդ" կոչումն ես իսպառ մոռացել:"

Խոհերին գերի՝ Վարպետը ննջեց.
Ու երազ տեսավ, տեսիլք մի տխեղծ.
Արեգն է փայլում, երկնքն է կապույտ:
Անամպ երկնքից տեղում է կարկուտ,
Քարերն են վառման, ցեխաջուրն է պարզ,
Ձուկն է ուռկանը լքում վազեվազ,
Լիալուսինն է հայացք հմայում,
Մեղեդին երգի՝ արցունք է քամում...
Ժխոր ու շքերթ փողոց-տանիքում,
Հիացքի շշունջ, սիրո մունջ երդում,
Ժիր պատանյակներ, դուստրեր գովական...
Բայց՝ նաև դեմքեր. բութ, ժողովական...
Տախտակ հայացքներ, ճառեր կեղծամիտ,
Ստրկամետ քծնանք, խրխինջ մի անմիտ՝
Քամակ են պատռում, իրար են անցել,
Ու Մ՜արդ լինելն են իրենց մոռացել:



Նա երազում իր այն հրաշք-հրեշավոր
Տեսավ բյուր պատկերք ճղճիմ-լուսավոր.
Տեսավ թուխպ երկինք՝ արևով փայլուն
Տեսավ փոշու ամպ, լազուր լուսամուտ,
Նազա՜նք խութերի, կեղտաջրի ե՜րթ,
Սատկած ձկների վտա՜ռ ցեխախեղդ...
Լուսնալույս հանգչուն, վհատ, բեկբեկված,
Կերկեր ու մարող մի երգ չերգված...
Տեսավ վիրավոր, թևատ աղավնի
Սպանդ տենչացող խուժան մի վայրի:
Արյան ցայտաղբյուր, զենքերի շաղափ,
Եղբայրասպան մի "հերոսամարտ":
Սեղանն էր մսուրք, ուտեստ էր հարդը,
Մարդու կույր աչքում կորել էր Մա՜րդը...

...Բայց մութն ու տիղմը ցրվեցին, անցան,
Երկինքը հագավ յոթգույն ծիածան:
Վարպետի հոգում հառնեց Երկիրն այն
Որտեղ շողում է Արեգը միայն.
Ուր կա խմորում, խինդ կա ու երկունք,
Ուր քարը քարին՝ թև է ու թիկունք,
Ուր դայլայլում են թռչունները ժիր,
Կա երգ, կա աղոթք, գրիչ կա ու գիր...
Ուր տեղ չունեն լիրբ գոռում, գոչյունը,
Ուր Մարդը գիտի իրեն կոչումը:

[antuni]

Саша Черный



ЖАЛОБЫ ОБЫВАТЕЛЯ


Моя жена - наседка,
Мой сын - увы, эсер,
Моя сестра - кадетка,
Мой дворник - старовер.

Кухарка - монархистка,
Аристократ - свояк,
Мамаша - анархистка,
А я - я просто так...

Дочурка - гимназистка
(Всего ей десять лет)
И та социалистка -
Таков уж нынче свет!

От самого рассвета
Сойдутся и визжат -
Но мне комедья эта,
Поверьте, сущий ад.

Сестра кричит: "Поправим!"
Сынок кричит: "Снесем!"
Свояк вопит: "Натравим!"
А дворник - "Донесем!"

А милая супруга,
Иссохшая как тень,
Вздыхает, как белуга,
И стонет: "Ах, мигрень!"

Молю тебя, создатель
(совсем я не шучу),
Я р у с с к и й о б ы в а т е л ь -
Я п р о с т о ж и т ь х о ч у!

Уйми мою мамашу,
Уйми родную мать -
Не в силах эту кашу
Один я расхлебать.

Она, как анархистка,
Всегда сама начнет,
За нею гимназистка
И весь домашний скот.

Сестра кричит: "Устроим!"
Свояк вопит: "Плевать!"
Сынок кричит: "Накроем!"
А я кричу: "Молчать!!"

Проклятья посылаю
Родному очагу
И втайне замышляю -
В Америку сбегу!..
<1906>

================================================== ================================================== =======

Սաշա Չյոռնիյ.

Հասարակ մահկանացուի բողոքը.


Դռնապանը իմ՝ հին հավատմունքի հետևորդ է թունդ,
Որդին իմ, ավա՜ղ, հեղափոխական:
Ազնվական է կնոջս քրոջ ամուսինը բութ,
Սպասուհին իմ՝ միապետական:

Ազատական է իրեն հռչակել քույրս սիրասուն,
Մայրս՝ դառել է ավերողչական.
Կինս, ամեն ինչից վեր գլխացավն է իր գերադասում,
Իսկ ես՝ հենց էնպես, ես՝ անօգնական:

Ընկերվարության դարպասն է ծեծում աղջնակս մանուկ
(Տաս տարին նրա դեռ չի լրացել).
Ճառ է հնչեցնում, քայլերգ է երգում, թռուցիկ բաժանում՝
Էս ի՞նչ աշխարհ է, էս ո՞ւր ենք հասել:

Առավոտ-մթնով, աստըծո լույսը դեռ գետին չընկած՝
Մի վայնասուն է մեր տանը տիրում,
Էնպես են իրար գզում-գզգզում պոչները տնկած,
Որ ողջ աշխարհը դժոխք է թվում:

"Շտկե՛նք", - ճչում է քույրս անլվա ու քնաթաթախ.
Որդիս ղժժում է. "հիմքի՛ց կքանդենք".
"Քսի՛ ենք տալու", - քենուս ամուսին կոչվածն է տականք.
Դռնապանը թե՝ "տեսե՜ք, կմատնե՛նք":

Իսկ կինս նվազ, կինս՝ նվնվան, տիկինն իմ թթված,
Հազիվ լսելի ու միապաղաղ,
Ինքըն իրենից ասես անմասըն, օտարված, լքված՝
Բարբաջում է խուլ. "վա՜յ, գլո՜ւխս, աա՜խ":

Արարիչ Աստված, երկնային մեր Տեր, քե՜զ եմ աղերսում
(Լուրջ աղերս է դա, կատակը մի կողմ).
- Ես, մի հասարակ, անշառ, անփորձանք խեղճ մահկանացու,
Տենչում եմ տեսնել իմ տան մեջ անդորր:

Մայրիկիս գոնե ճիշտ ուղու դու դիր, խելքի բեր մի քիչ.
Մորս՝ ինձ ծնած, ինձ սնած մորս.
Ինչո՞ւ պետք է ես լսեմ անընդհատ գոռգոռոց ու ճիչ
Ու իմ իսկ տան մեջ սև դառնա օրս:

Նա առաջինն է վաղ լուսածեգին բրձրաձայնում
Զույգ դրույթը իր. քանդում ու ավեր.
Նրա հետ, պարզ է, սպասուհին իմ չի համաձայնում՝
Իրար են նետում մարտահրավեր:

Քրոջս ճիչն է զարթուցիչ դառնում. "կշինե՛նք հարկավ".
Որդիս ձայնում է. "կպարտադրե՛նք".
Սպասուհին, թե՝ "թագավորին մեր՝ աստված պահապա՜ն".
Իսկ ես՝ գոչում եմ. "ձեններդ կտրե՛ք":

Անեծք եմ հղում, շանթեր եմ ուղղում ինքս իմ օջախին՝
Ասես դիվական ուժի մի հլու.
Ու միտք եմ անում. թե չկարենամ գալ սրանց հախից՝
Ամերիկա՛ եմ հաստատ փախնելու:

1905 կամ 1906 թվական.